Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)

 Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 ĐỀ SỐ 1
 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA ĐỊNH KÌ CUỐI HỌC KÌ II MÔN TIẾNG VIỆT - LỚP 4
 Mức 1 Mức 2 Mức 3 Tổng
 Nội dung Số câu, 
 Tổng 
 kiểm tra số điểm TN TL TN TL TN TL TN TL
 điểm
 Số câu 4 1 5 
 1. Đọc hiểu Câu số 1,2,3,4 5 1,2,3,4,5 
 Số điểm 2,0 1,0 3,0 3,0
 Số câu 2 1 2 1 3 3
 2. Kiến thức 
 Câu số 6;7 8 9;10 11 6,7,8 9,10,11
 tiếng việt
 Số điểm 1,0 1,0 2,0 1,0 2,0 3,0 5,0
3. Đọc thành - Đọc 70-80 tiếng/phút
tiếng kết hợp - Sau khi HS đọc thành tiếng xong, GV 
 2,0
 kiểm tra đặt 01 câu hỏi để HS trả lời (Kiểm tra kĩ 
 nghe, nói. năng nghe, nói)
 Số câu 6 2 1 1 8 3
 Tổng
 Số điểm 3,0 1,0 2,0 1,0 1,0 5,0 3,0 10,0
 HẾT
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ II
 Trường: ............................................
 MÔN: TIẾNG VIỆT LỚP 4
 Họ và tên: ........................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
 Lớp: .................................................
 Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề)
I. KIỂM TRA VIẾT (10 điểm)
Đề bài: Viết bài văn miêu tả một cây mà em yêu thích
II. KIỂM TRA ĐỌC (10 điểm)
1. Đọc thành tiếng (2 điểm): 
 (Học sinh bốc thăm đoạn bài đọc và trả lời một câu hỏi do giáo viên đưa ra).
GV chuẩn bị 4-5 văn bản khác nhau. HS rút phiếu và đọc một trong những đoạn sau rồi trả lời câu hỏi sau 
mỗi đoạn:
Đoạn 1: 
 Cây đa nghìn năm đã gắn liền với thời thơ ấu của chúng tôi. Nói đúng hơn, đó là cả một toà cổ kính hơn 
là một thân cây. Chín, mười đứa bé chúng tôi bắt tay nhau ôm không xuể. Cành cây lớn hơn cột đình. 
Đỉnh chót vót giữa trời xanh, đến những con quạ đậu trên cao, nhìn cũng chẳng rõ. Rễ cây nổi lên mặt đất 
thành những ụ, những hình thù quái lạ như những con rắn hổ mang giận dữ. Trong vòm lá, gió chiều gảy 
lên những điệu nhạc li kì, có khi tưởng chừng như ai cười ai nói trong cành, trong lá.
Câu hỏi: Cây đa quê hương được miêu tả như thế nào?
Đoạn 2: 
Nhưng có lẽ thú vị nhất trong chiều hè ngoại ô là được thả diều cùng lũ bạn. Khoảng không gian vắng 
lặng nơi bãi cỏ gần nhà tự nhiên chen chúc những cánh diều. Diều cốc, diều tu, diều sáo đua nhau bay lên 
cao. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Những cánh diều mềm mại như cánh bướm. Những cánh diều như 
những mảnh hồn ấu thơ bay lên với biết bao khát vọng. Ngồi bên nơi cắm diều, lòng tôi lâng lâng, tôi 
muốn gửi ước mơ của mình theo những cánh diều lên tận mây xanh.
Câu hỏi: Tác giả có cảm nhận như thế nào khi chơi thả diều trong chiều hè ở ngoại ô? 
Đoạn 3:
 Ngày lại ngày, cánh buồm đi như rong chơi nhưng thực ra nó đang đẩy thuyền đi. Những buổi nắng đẹp, 
trời trong, những cánh buồm xuôi ngược giữa dòng sông phẳng lặng. Có cánh màu nâu như màu áo của 
mẹ tôi. Có cánh màu trắng như màu áo của chị tôi. Có cánh màu xám bạc như màu áo bố tôi đã suốt ngày 
lam lũ trên cánh đồng.
Câu hỏi: Cánh buồm được miêu tả thế nào vào buổi nắng đẹp?
Đoạn 4:
 Hôm sau chúng tôi đi Sa Pa. Phong cảnh ở đây thật đẹp. Thoắt cái, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa 
thu. Thoắt cái, trắng long lanh một cơn mưa tuyết trên những cành đào, lê, mận. Thoắt cái, gió xuân hây 
hẩy nồng nàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý.
Sa Pa quả là món quà tặng diệu kì mà thiên nhiên dành cho đất nước ta.
Câu hỏi: Vì sao tác giả khẳng định: “Sa Pa là món quà dành cho đất nước ta”?
2. Kiểm tra đọc hiểu kết hợp kiểm tra kiến thức Tiếng Việt (8,0 điểm) 
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 Đọc thầm bài đọc sau:
 VỀ MIỀN ĐẤT ĐỎ
 Chúng tôi đang tiến về miền Đất Đỏ. 
 Hôm ở rừng học sa bàn đánh vào Đất Đỏ, anh Ba Đẩu nói lần này chúng tôi về Đất Đỏ là về quê 
hương chị Võ Thị Sáu nên chúng tôi phải đánh thắng, phải đưa cho được đồng bào ở đó ra khỏi vòng kìm 
kẹp của giặc. Ý chí quyết đánh, quyết thắng cùng niềm tin giải phóng cứ lớn ra, nở nang ra giữa lòng 
chúng tôi. 
 Miền Đất Đỏ xích lại gần mãi. Đường đi chuyển dần từ màu cát ngả sang màu nâu nhạt, và đến 
ngày thứ tư thì đỏ hẳn lên. Đất Đỏ không còn xa chúng tôi nữa. Sắp đến Đất Đỏ rồi. Tên đất nghe sao như 
nỗi đắng cay lắng đọng, như mồ hôi, như màu cờ hòa chan với máu. Ấy là miền đất rất giàu mà đời người 
thì lại rất nghèo, xưa nay máu không khi nào ngơi tưới đẫm gốc cây cao su. Tôi biết đó là một miền đất 
anh hùng như mọi miền đất khác của Tổ quốc. Tại đó có một người con gái chết rồi mà bất tử, là Võ Thị 
Sáu, người con gái hãy còn sống mãi trong bài hát ngợi ca mở đầu như một kỉ niệm rưng rưng: “Mùa hoa 
lê – ki – ma nở, quê ta miền Đất Đỏ ”. Hôm nay, lời ca đó đang mấp máy trên môi chúng tôi, khi chúng 
tôi đang cầm súng cất bước đi tới nơi đã sinh ra người nữ anh hùng thời kháng Pháp.
 Hôm nay, chúng tôi đã thực sự đặt chân lên vùng Đất Đỏ. Bỗng nhiên trời hửng nắng. Chúng tôi 
vui mừng chạy cẫng lên giữa khung cảnh rực đỏ của đất, của những chùm chôm chôm, trái dừa lửa, của 
ráng chiều.
 (Trích Những người con của đất – Anh Đức)
 Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng nhất trong các câu 1,2,3,4,6,7
Câu 1. Theo lời anh Ba Đẩu, lý do đặc biệt khiến những người chiến sĩ quyết tâm đánh thắng khi về 
Đất Đỏ là gì?
 A. Vì Đất Đỏ là một vùng đất giàu tài nguyên.
 B. Vì họ muốn lập công để được khen thưởng.
 C. Vì Đất Đỏ là quê hương của chị Võ Thị Sáu và họ muốn giải phóng đồng bào.
D. Vì họ đã quen thuộc với địa hình ở Đất Đỏ sau buổi học sa bàn.
Câu 2. Hình ảnh "Tên đất nghe sao như nỗi đắng cay lắng đọng, như mồ hôi, như màu cờ hòa chan 
với máu" gợi lên điều gì về miền Đất Đỏ?
A. Vẻ đẹp trù phú và yên bình của vùng đất. 
B. Lịch sử đấu tranh gian khổ và những hy sinh mất mát của người dân.
C. Sự khắc nghiệt của thiên nhiên nơi đây.
D. Sự hòa quyện giữa văn hóa và phong tục độc đáo.
Câu 3. Câu hát "Mùa hoa lê – ki – ma nở, quê ta miền Đất Đỏ " được nhắc đến trong bài văn với 
ý nghĩa gì?
A. Một bài hát ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên của miền Đất Đỏ. 
B. Một kỷ niệm vui vẻ về những ngày tháng êm đềm. 
C. Một lời động viên tinh thần trước khi bước vào trận chiến.
D. Một biểu tượng, một kỷ niệm rưng rưng về người con gái anh hùng Võ Thị Sáu. 
Câu 4. Em hiểu “ kỉ niệm rưng rưng” trong bài có nghĩa là gì?
A. Kỉ niệm làm xúc động lòng người.
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
B. Cái làm cho con người vui vẻ.
C. Tái hiện lại trong trí óc về những sự việc đáng ghi nhớ đã qua.
D. Vật được giữ lại làm kỉ niệm.
Câu 5. Điền Đúng hoặc Sai vào các nhận định sau: 
a) Câu "Miền Đất Đỏ xích lại gần mãi." có sử dụng biện pháp nhân hóa.
b) Những người chiến sĩ cảm thấy buồn bã khi tiến về miền Đất Đỏ. 
c) Đất Đỏ được miêu tả là một vùng đất khô cằn và nghèo khó. 
d) Hình ảnh Võ Thị Sáu có vai trò quan trọng trong việc khích lệ tinh thần của những người chiến sĩ. 
Câu 6. Trạng ngữ trong câu: “Hôm nay, lời ca đó đang mấp máy trên môi chúng tôi.” bổ sung thông tin 
gì cho câu?
A. Thời gian B. Nơi chốn C. Mục đích D. Nguyên nhân
Câu 7: Dấu ngoặc kép trong bài văn trên có tác dụng gì?
A. Đánh dấu lời đối thoại.
B. Đánh dấu tên tác phẩm, tài liệu.
C. Đánh dấu phần trích dẫn trực tiếp.
D. Đánh dấu các từ ngữ có ý nghĩa đặc biệt.
Câu 8: Ghép các trạng ngữ với những câu phù hợp:
 Những ngày đẹp trời, buổi sáng, Mai đã phải nghỉ buổi học chiều nay.
 Ngoài đường, bồ câu bay ra từng đàn.
 Trên đường đến trường, người và xe đi lại tấp nập.
Vì bị ốm, em gặp lại cô giáo cũ.
Để đạt được thành tích cao trong kì thi sắp tới, Lâm đã không ngừng cố gắng.
Câu 9. Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau: "Hôm nay, chúng tôi đã thực sự đặt chân lên vùng Đất 
Đỏ."
- Chủ ngữ: ..
- Vị ngữ: 
Câu 10. Đặt câu hỏi cho mỗi bộ phận được gạch chân trong các câu sau:
a) Các cháu thiếu nhi rất yêu quý Bác Hồ.
b) Bầy thiên nga trắng muốt đang bơi lội.
Câu 11. Đặt một câu nói về một việc làm thể hiện lòng biết ơn trong đó có sử dụng trạng ngữ.
 HẾT
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 HƯỚNG DẪN CHẤM 
I. KIỂM TRA VIẾT: 10,0 điểm
Đảm bảo các yêu cầu sau:
A. Yêu cầu:
- Học sinh viết được bài văn miêu tả cây với bố cục rõ ràng: dàn ý có đủ 3 phần gồm mở bài, thân bài, kết 
bài. (Khuyến khích những em biết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng)
- Dùng từ chính xác, biết dùng từ gợi tả, biết sử dụng các biện pháp tu từ như so sánh, nhân hóa . khi 
thuật, viết câu đúng ngữ pháp, đúng chính tả.
- Diễn đạt lưu loát.
- Chữ viết rõ ràng, trình bày bài viết sạch sẽ.
B. Biểu điểm:
- Mở bài: 1 điểm
- Thân bài: 6 điểm
+ Nội dung: 3 điểm
+ Kỹ năng: 2 điểm
+ Cảm xúc: 1 điểm
- Kết bài: 1 điểm
- Chữ viết: 1 điểm 
- Sáng tạo: 1 điểm
II. PHẦN KIỂM TRA ĐỌC: (10 điểm)
1. Đọc thành tiếng: 2 điểm
Đọc thành tiếng và trả lời câu hỏi (2 điểm)
* Yêu cầu cụ thể:
- Đọc vừa đủ nghe, đọc rõ ràng, trôi trảy, tốc độ đọc đạt yêu cầu khoảng 80 – 85 tiếng/phút, giọng đọc có 
biểu cảm, biết nhấn giọng ở các từ ngữ quan trọng: 1 điểm; 
- Ngắt nghỉ hơi đúng ở các dấu câu, các cụm từ rõ nghĩa; đọc đúng tiếng, từ (Không đọc sai quá 5 tiếng) : 
1 điểm. 
- Trả lời đúng câu hỏi về nội dung đoạn đọc: 1 điểm
2. Đọc hiểu và kiến thức Tiếng Việt: 8 điểm
 Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 6 Câu 7
 Đáp án C B D A A C
 Điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm
Câu 5. (1 điểm). 
a – Đ ; 
b – S ; 
c – S ; 
d - Đ ;
Câu 8. (1 điểm). 
Ghép các trạng ngữ với những câu phù hợp:
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 Những ngày đẹp trời, buổi sáng, Mai đã phải nghỉ buổi học chiều nay.
 Ngoài đường, bồ câu bay ra từng đàn.
 Trên đường đến trường, người và xe đi lại tấp nập.
Vì bị ốm, em gặp lại cô giáo cũ.
Để đạt được thành tích cao trong kì thi sắp tới, Lâm đã không ngừng cố gắng.
Câu 9. (1 điểm). Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau: "Hôm nay, chúng tôi đã thực sự đặt chân lên 
vùng Đất Đỏ."
Chủ ngữ: chúng tôi 
Vị ngữ: đã thực sự đặt chân lên vùng Đất Đỏ.
Câu 10. (1 điểm) Đặt đúng mỗi câu hỏi cho 0,5 đ
a) Các cháu thiếu nhi rất yêu quý Bác Hồ.
 Ai rất yêu quý Bác Hồ?
b) Bầy thiên nga trắng muốt đang bơi lội.
Bầy chim thiên nga trắng muốt làm gì?
Câu 11. (1 điểm). Chấm theo đáp án của học sinh
Ví dụ: Hôm nay, chúng em đến dâng hương tại nghĩa trang liệt sĩ. 
(Học sinh viết được câu đúng yêu cầu cho điểm tối đa)
 HẾT
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 ĐỀ SỐ 2
 MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 4 CUỐI HỌC KÌ II
 Mạch kiến thức kĩ năng Số câu, số Mức 1 Mức 2 Mức 3 Tổng
 điểm TN TL TN TL TN TL TN TL
 Phần kiểm tra đọc thành tiếng 2
 kết hợp trả lời câu hỏi
 Phần đọc hiểu 8
 - Đọc thầm văn bản hoặc đoạn Số câu 4 2 1 4 3
 văn, thơ, truyện có trả lời câu hỏi 2 2
 Số điểm 2 1 3
 theo các yêu cầu.
 Câu số 1,2,3,4 5.6 7
Kiến thức Tiếng Việt Số câu 2 1 1 2 2
- Đặt câu có trạng ngữ và xác định Số điểm 1 1 1 2
được thành phần trong câu. (Trạng 
ngữ, chủ ngữ, vị ngữ)
- Xác định được cách viết đúng tên 
cơ quan, tổ chức nhà nước.
- Nối hoặc tìm từ thích hợp điền 1
vào chỗ trống sao cho phù hợp về 
ngữ nghĩa, tạo câu văn ấn tượng.
- Viết đoạn văn có sử dụng một 
trong các dấu câu: dấu ngoặc kép, 
dấu ngoặc đơn.
 Câu số 8,9 10 11
 Số câu 6 3 2 6 5
 Tổng:
 Số điểm 3 3 2 3 5
 Viết 10
 HẾT
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ II
 Trường: ............................................
 MÔN: TIẾNG VIỆT LỚP 4
 Họ và tên: ........................................
 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
 Lớp: .................................................
 Thời gian làm bài: ..... phút (Không kể thời gian giao đề)
A. Đọc
I. Đọc thành tiếng (2 điểm)
 1. CÂY TRE VIỆT NAM
Cây tre là một loại cây đặc trưng của Việt Nam. Tre có mặt ở khắp nơi trên đất nước, từ đồng bằng đến 
miền núi, từ làng quê đến thành phố. Tre gắn bó mật thiết với cuộc sống của người Việt Nam từ bao đời 
nay.
Tre là một loại cây thân gỗ, có nhiều đốt. Thân tre mọc thẳng, vươn cao, có thể cao đến hơn 20 mét. Lá 
tre nhỏ, dài, màu xanh tươi. Tre có khả năng sinh trưởng rất mạnh mẽ. Tre có thể mọc ở mọi loại đất, kể 
cả những vùng đất sỏi đá, cằn cỗi. Tre cũng có thể chịu được mọi điều kiện thời tiết khắc nghiệt, từ nắng 
nóng gay gắt đến mưa to gió lớn.
Tre có rất nhiều công dụng. Tre được dùng để làm nhà, làm cầu, làm đũa, làm rổ, làm nón,... Tre cũng 
được dùng để làm các loại nhạc cụ như đàn tre, sáo tre,... Tre còn là một loại thực phẩm rất bổ dưỡng. 
Măng tre có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon.
Tre là biểu tượng của sự kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam. Tre đã cùng người Việt Nam trải 
qua bao thăng trầm lịch sử. Tre là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người Việt Nam.
1. Những đặc điểm nào của tre thể hiện sức sống mãnh liệt? 
2. Tre có những công dụng gì trong đời sống con người?
 2. NGƯỜI BẠN MỚI
Cả lớp đang giài bài tập toán, bỗng một phụ nữ lạ bước vào, khẽ nói với thầy giáo:
- Thưa thầy, tôi đưa con gái tôi đến lớp. Nhà trường đã nhân cháu vào học...
- Mời bác đưa em vào. - Thầy giáo nói.
Bà mẹ bước ra hành lang và trở lại ngay với một bé gái. Ba mươi cặp mắt ngạc nhiên hướng cả về phía cô 
bé nhỏ xíu - em bị gù. Thầy giáo nhìn nhanh cả lớp, ánh mắt thầy nói lời cẩu khẩn: "Các con đừng dể 
người bạn mới cảm thấy bị chế nhạo". Các trò ngoan của thầy đã hiểu. Các em vui vẻ, tươi cười nhìn 
người bạn mới. Thầy giáo giới thiệu:
- Tên bạn mới của các em là Ô-li-a. – Thầy liếc nhìn tập hổ sơ bà mẹ đưa.
- Bạn ấy từ tỉnh xa chuyển đến trường chúng ta. Ai nhường chỗ cho bạn ngồi bàn đầu nào? Các em đều 
thấy bạn bé nhỏ nhất lớp mà.
Tất cả sáu em học sinh trai và gái ngồi bàn đầu đều giơ tay:
- Em nhường chỗ cho ban...
Cô bé Ô-li-a ngôi vào bàn và nhìn các bạn mới với ánh mắt dịu dàng,tin cây.
 (Theo Xu – khôm – lin –xki)
A. Ai xuất hiện khi cả lớp đang giải bài tập toán?
B. Người bạn mới cảm thấy thế nào khi được các bạn đối xử như vậy?
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
 3. DÀNH CHO CÁC CHÁU
 Trước khi thiết kế ngôi nhà sàn gỗ của Bác tại Phủ Chủ tịch (tầng trên có hai phòng, một phòng 
Bác dùng làm việc, một phòng nghỉ, còn tầng dưới là nơi Bác họp và tiếp khách), Bác có ý kiến:
 - Khách của Bác có nhiều, có lúc Bác phải tiếp đông các cháu, vì vậy chú thiết kế cho Bác một 
hàng ghế xi măng bao quanh.
 Vâng lời Bác, các đồng chí đã thiết kế hàng ghế đó. Mỗi lần các cháu đến, các cháu đều quây quần 
bên Bác và được Bác chia bánh kẹo.
 Một hôm Bác nói với đồng chí giúp việc:
 – Chú xem, khách “tí hon” của Bác khá nhiều, để các cháu vui thì phải có cảnh cho các cháu xem, 
chú gắng kiếm một chiếc bể về để nuôi cá vàng làm cảnh cho các cháu.
 Vâng lời Bác, đồng chí giúp việc đi tìm mua một bể cá đặt tại hành lang của tầng dưới ngôi nhà 
sàn và thả ba con cá vàng rất đẹp.
 Hằng ngày, sau giờ làm việc, Bác thường cho cá vàng ăn. Người để dành những mẩu bánh mì làm 
thức ăn cho cá. Được Bác chăm sóc, ba con cá vàng ngày một lớn và phát triển.
 Mùa đông trời lạnh, Bác nói:
 – Cá cũng như người, mùa đông phải giữ nhiệt độ đủ ấm. Chú nên làm một chiếc nắp đậy bể cá để 
bảo đảm độ ấm cho cá.
 Khách đến thăm nhà Bác, nhất là “khách tí hon" rất thích đứng ngắm bể cá vàng. Những con cá 
màu sắc thật sặc sỡ, tung tăng, lấp lánh, bơi lặn trong bể nước.
 (Chuyện kể về Bác Hồ)
1. Bác Hồ quan tâm đến các cháu thiếu nhi như thế nào?
2. Tại sao Bác Hồ lại cho làm nắp đậy bể cá vào mùa đông?
 4. SÔNG NƯỚC CÀ MAU
 Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng 
nhện. Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá. Tiếng 
rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan 
ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối – thứ âm thanh đơn điệu triền miên ấy ru ngủ thính 
giác, càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con người trước cái quang cảnh chỉ 
lặng lẽ một màu xanh đơn điệu.
 Từ khi qua Chà Là, Cái Keo,... rồi bỏ con sông Bảy Háp xuôi thuyền trôi theo dòng, thì tôi bắt đầu 
có cái cảm giác trên đây... Ở đây, người ta gọi tên đất, tên sông không phải bằng những danh từ mĩ lệ, mà 
cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên. Chẳng hạn như gọi rạch Mái Giầm, vì hai bên bờ 
rạch mọc toàn những cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ, trên chỉ xoà ra độc một cái lá xanh hình chiếc bơi 
chèo nhỏ. Gọi là kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt, đen như hạt vừng, chúng 
cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ, ta bị nó đốt vào da thịt chỗ nào là chỗ đó ngứa 
ngáy nổi mẩn đỏ tấy lên. [...]
 Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn. Dòng 
sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cả nước bơi hàng đàn đen trũi 
nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng. Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng 
 DeThiTiengViet.com Bộ 19 Đề thi Tiếng Việt 4 cuối học kì 2 Kết nối tri thức (Có đáp án & Ma trận)
hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng được dựng lên cao ngất nhữ hai dãy trường thành vô tận. Cây 
được mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng 
sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,.. loà nhoà ẩn hiện trong sương mù 
và khói sóng ban mai.
 (Theo Đoàn Giỏi)
1. Bài văn miêu tả cảnh gì?
2. Sông nước Cà Mau có vẻ đẹp như thế nào?
 5. MẸ NUÔI DƯỠNG MUÔN LOÀI
 Nếu có thể làm một chuyến du lịch trở về thăm Trái Đất cách nay 140 triệu năm, bạn sẽ thấy vô số 
các loại tảo, bọt biển, rêu, nấm, sâu, bọ, tôm cua; chiêm ngưỡng cảnh tượng đa sắc của hoa, của những 
cánh bướm nghe thấy tiếng vo ve của ống, tiếng hót du dương của chim sửng sốt trước những con khủng 
long khổng lồ và các loài thằn lằn tiền sử khác. Cách này khoảng 6 triệu năm, tiền thân của loài người 
xuất hiện, nhưng những người tinh khôn đầu tiên chỉ mới xuất hiện cách đây khoảng 30 000 đến 40 000 
năm. Lịch sử sự sống từ đó bắt đầu tăng tốc, tiến hoá nhanh chóng. Những sự thay đổi của Trái Đất dù 
bên trong (sự thay đổi địa chất, núi lửa phun trào,...) hay bên ngoài (thiên thạch va chạm), dù dần dần hay 
bất chợt, có thể khiến cho nhiều loài sinh vật biến mất, nhưng cũng khiến cho nhiều loài sinh vật thích 
nghi, tiến hoá và sinh sôi liên tục. Trái Đất đã cho chúng ta và muôn loài môi trường sống: những cánh 
rừng rậm bạt ngàn, những cánh đồng xanh mướt, những dòng sông trong xanh thơ mộng, những núi non 
hùng vĩ, những đại dương bao la huyền bí,... Dù là loài người – sự sống có ý thức, hay bất kì hình thái sự 
sống nào khác trên Trái Đất, tất cả đều được Mẹ Thiên Nhiên nuôi dưỡng trong hằng triệu triệu năm với 
sự bao dung và lòng kiên nhẫn vô hạn.
 (Theo Trịnh Xuân Thuận)
1. Cách đây 140 triệu năm, trên Trái Đất có vô số những loài nào?
2. Sự thay đổi của Trái Đất tác động như thế nào đến sinh vật?
II. Đọc hiểu, Luyện từ và câu (8 điểm)
 CHIM KHUYÊN NON MUỐN BAY
Những ngày nằm chờ cho lông cánh, lông đuôi mọc đủ, hai chú chim khuyên khao khát được bay để 
ngắm vòm trời xanh ngắt, ngắm thảm cỏ mịn màng, nhìn ra nơi mịt mù xa xa kia biết bao nhiêu là thứ lạ 
lùng. Chim anh nở trước, được mẹ dìu rời tổ trước. Khi về nghe chim anh kể, chim em cứ rộn cả lên:
– Mẹ ơi! Mai mẹ cho con đi với nhé!
– Con chưa đủ sức bay đâu. Đợi một hai hôm nữa.
Chim em cho rằng mẹ cưng anh hơn. Đợi lúc mẹ và anh bay đi rồi, chim em gắng dùng đôi cánh còn run 
run bám vào miệng tổ, kiễng chân lấy đà nhướn ra ngoài. Vì chưa học cách rời tổ, chim em bị ngã. May 
sao, dưới gốc cây có lớp lá mục, chim em không bị thương nhưng cũng hết cả hồn vía.
Chim em đứng lên rũ cánh, định bay trở về tổ. Nhưng buồn quá, chú ta chỉ bốc mình lên khỏi mặt đất 
được một đoạn ngắn thì lại rơi bịch xuống đất. Cứ thế, chim em vừa rên rỉ vừa nhảy chuyền quanh gốc 
cây, không bay về tổ được. Chim em sợ quá vội chui vào một lùm cây gần đấy chờ mẹ về. Chờ mãi, chờ 
mãi, chim em ngủ thiếp đi lúc nào không biết nữa.
 DeThiTiengViet.com